Định hướng nghề nghiệp từ sớm: Nền tảng cho lựa chọn tương lai của học sinh

Thực tế cho thấy, không ít học sinh khi đứng trước ngưỡng cửa tốt nghiệp vẫn còn lúng túng trong việc lựa chọn ngành học, nghề nghiệp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu thông tin, thiếu trải nghiệm và chưa hiểu rõ năng lực, sở thích của bản thân. Vì vậy, việc tư vấn hướng nghiệp từ sớm mang ý nghĩa quan trọng, giúp học sinh từng bước hình thành nhận thức về nghề nghiệp và xây dựng lộ trình học tập phù hợp.

Những năm gần đây, Trường THCS - THPT Ban Mai đã đẩy mạnh công tác hướng nghiệp theo hướng hệ thống, liên tục và phù hợp với từng độ tuổi. Hoạt động này được triển khai xuyên suốt trong năm học, gắn với chương trình giáo dục và các hoạt động trải nghiệm, nhằm tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận nghề nghiệp một cách thực chất.

Học sinh BMS được tham vấn hướng nghiệp bởi các
Trường Đại học Top đầu tại Việt Nam

Lồng ghép hướng nghiệp trong dạy học và hoạt động trải nghiệm

Một trong những điểm nổi bật là việc nhà trường tích hợp nội dung hướng nghiệp vào quá trình dạy học. Thông qua các môn học và dự án, học sinh được tiếp cận kiến thức gắn với thực tiễn, từ đó hiểu rõ hơn mối liên hệ giữa học tập và nghề nghiệp.

Bên cạnh đó, các hoạt động trải nghiệm được tổ chức đa dạng, tiêu biểu là cuộc thi “BMS Startup”. Cuộc thi được xây dựng như một “lớp học mở”, nơi học sinh học nghề thông qua trải nghiệm, thử nghiệm và va chạm thực tế. Trong quá trình tham gia, các em phát triển ý tưởng, xây dựng sản phẩm, trình bày dự án, qua đó nuôi dưỡng ước mơ nghề nghiệp và rèn luyện các kỹ năng cần thiết như tư duy sáng tạo, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề và giao tiếp. Đây là cách tiếp cận phù hợp với tinh thần Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, hướng tới phát triển năng lực và phẩm chất người học.

BMS Startup được thiết kế như những “phòng thí nghiệm nghề nghiệp” thu nhỏ, nơi học sinh BMS được đặt vào bối cảnh làm việc của các lĩnh vực nghề nghiệp trong tương lai

Song song với cuộc thi, trong năm học, Trường THCS - THPT Ban Mai đã triển khai 38 chuyên đề “Trạm hướng nghiệp BMS” tại các lớp, được thiết kế phù hợp với từng độ tuổi. Các chuyên đề có sự tham gia của cha mẹ học sinh trong vai trò diễn giả, đại diện cho nhiều lĩnh vực như kinh doanh, công nghệ, y tế, giáo dục, truyền thông, sáng tạo và sản xuất.

Thông qua các buổi chia sẻ, học sinh được tiếp cận nghề nghiệp một cách trực quan, lắng nghe câu chuyện nghề, trải nghiệm thực tế và tham gia đối thoại cởi mở. Từ góc nhìn thực tế của cha mẹ – những người đang trực tiếp làm nghề – học sinh có cơ hội hiểu rõ hơn về lộ trình học tập để theo đuổi nghề nghiệp mong muốn, những yêu cầu về năng lực, đặc thù công việc, cũng như những khó khăn, thách thức trong quá trình làm việc. Qua đó, các em hình thành cái nhìn khách quan, thực tế hơn về lựa chọn nghề nghiệp trong bối cảnh xã hội hiện đại.

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn - phụ huynh học sinh lớp 9A3 chia sẻ tại Trạm hướng nghiệp BMS.

Mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin nghề nghiệp

Để giúp học sinh có cái nhìn toàn diện hơn, nhà trường tăng cường kết nối với các trường đại học, tổ chức giáo dục và chuyên gia trong nhiều lĩnh vực. Các chương trình hội thảo du học, ngày hội tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp được tổ chức thường xuyên tại trường, tạo điều kiện để học sinh tiếp cận trực tiếp với đại diện các cơ sở đào tạo.

Tại các sự kiện này, học sinh được cung cấp thông tin về ngành học, phương thức tuyển sinh, yêu cầu đầu vào cũng như cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Việc tiếp cận thông tin đa chiều giúp các em có cơ sở để cân nhắc, lựa chọn hướng đi phù hợp với năng lực và định hướng cá nhân.

Nhạc sĩ Lê Minh Sơn - phụ huynh học sinh lớp 9A3 chia sẻ tại Trạm hướng nghiệp BMS.

Gắn học đường với thực tiễn nghề nghiệp

Bên cạnh các hoạt động trong khuôn khổ nhà trường, Trường THCS - THPT Ban Mai thường xuyên tổ chức các chương trình học tập, trải nghiệm thực tế tại các đơn vị, doanh nghiệp. Hoạt động này đưa học sinh từ “ghế nhà trường” đến “ghế nhà máy”, phân xưởng, doanh nghiệp, giúp các em trực tiếp quan sát môi trường làm việc, quy trình sản xuất và vận hành thực tế.

Trong các chuyến trải nghiệm, học sinh được lắng nghe chia sẻ từ đội ngũ nhân sự, chuyên gia tại doanh nghiệp về đặc thù nghề nghiệp, yêu cầu công việc cũng như những kinh nghiệm thực tiễn. Qua đó, các em có cơ hội đối chiếu giữa kiến thức đã học với thực tế, hiểu rõ hơn về tính ứng dụng của từng lĩnh vực.

Việc tiếp cận môi trường làm việc thực tế giúp học sinh hình dung rõ nét hơn về các ngành nghề, đồng thời nâng cao nhận thức về kỷ luật lao động, tinh thần trách nhiệm và yêu cầu thích ứng trong bối cảnh xã hội hiện đại. Đây là một trong những hướng đi thiết thực nhằm rút ngắn khoảng cách giữa học đường và thị trường lao động, góp phần giúp học sinh có định hướng nghề nghiệp rõ ràng, phù hợp hơn trong tương lai.

Học sinh được trực tiếp tham gia công đoạn làm xà phòng tại Hợp tác xã sinh dược – Tỉnh Ninh Bình

Đồng hành cùng học sinh trong hành trình lựa chọn tương lai

 Công tác hướng nghiệp tại Trường THCS - THPT Ban Mai cho thấy sự chuyển dịch từ tư vấn đơn thuần sang phát triển năng lực định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Khi được trang bị thông tin, trải nghiệm và sự đồng hành từ nhà trường, gia đình và xã hội, học sinh có điều kiện để đưa ra lựa chọn phù hợp, tự tin và có trách nhiệm với tương lai của mình.

Định hướng đúng từ sớm là nền tảng để mỗi học sinh vững vàng bước vào hành trình trưởng thành, sẵn sàng thích ứng với những thay đổi của xã hội và thị trường lao động trong thời đại mới.